Het ontstaan van de Arctic Nomads
Terug naar de bron
Er was een tijd zonder kompas. Zonder GPS. Zonder een brander die je in tien seconden aansteekt. Er was alleen het landschap, de lucht erboven, en mensen die moesten leren waar ze waren.
Voor er een kompas was
Duizenden jaren voordat er een naald bestond die naar het noorden wees, vonden mensen in het hoge noorden hun weg met wat ze om zich heen zagen. Sterren die iedere nacht op dezelfde plek terugkeerden. De richting van de wind. De vorm van sneeuwduinen, opgestapeld door diezelfde overheersende wind, die voor wie wist waarnaar te kijken als een natuurlijke wegwijzer dienden. Ze volgden de rendieren, want de rendieren wisten waar het voedsel was. De rendieren werden op hun beurt voedsel, kleding en vervoer.
Het kompas zelf komt van ver daarvandaan. Chinese geleerden ontdekten al meer dan tweeduizend jaar geleden dat een stukje magnetiet, een natuurlijk magnetische steen die bekendstaat als zeilsteen, zich altijd in dezelfde richting opstelde. Pas rond de elfde eeuw gebruikten Chinese zeevaarders dat inzicht om te navigeren. Via de Arabische wereld bereikte het kompas Europa in de twaalfde eeuw. Tegen de tijd dat het kompas het hoge noorden bereikte, hadden de mensen die er al generaties woonden en trokken, allang hun eigen manier gevonden om nooit te verdwalen.

Wat blijft en wat verdwijnt
De kleding van die mensen was gemaakt van wol en rendierhuid. Materialen die de natuur in duizenden jaren had geperfectioneerd voor precies deze kou. Materialen die, eenmaal achtergelaten, gewoon weer opgaan in de grond.
Vergelijk dat met wat er nu in de meeste rugzakken zit. We denken al snel dat we met een uitvinding als Gore-Tex, in nog geen dertig jaar, iets beters hebben gemaakt dan wat de natuur in tienduizenden jaren perfectioneerde. Voor comfort misschien wel. Maar om zo’n stof waterdicht en ademend te maken, zijn fluorverbindingen nodig, stoffen die inmiddels bekendstaan als forever chemicals omdat ze nauwelijks afbreken. Niet na een jaar. Generaties lang niet. Wol en huid verdwijnen, eenmaal terug in de grond, gewoon weer. Misschien is dat wel de reden dat je in het landschap van het hoge noorden zo weinig terugvindt van wie er voor ons trok.
De jacht op het perfecte plaatje
Ooit keken mensen naar het noorderlicht en geloofden in magie. Ze keken naar een regenboog en dachten aan een schat aan het einde. De verwondering kwam vanzelf, gewoon omdat je buiten stond en keek.
Nu kijken we vooral naar een scherm. We jagen op de volgende Reel, de volgende bucketlist-stip op de kaart. In plaats van een mand vol bessen en paddenstoelen verzamelen we ervaringen. In plaats van jagen op voedsel jagen we op het perfecte plaatje, dat er, als je er eenmaal staat, meestal net niet blijkt te zijn zoals op je scherm.
Terwijl het nooit om het eindpunt ging. Het ging om de reis.

Nieuwsgierigheid als kompas
Fridtjof Nansen wist dat. In 1888 stak hij als eerste, samen met vijf metgezellen, het binnenlandijs van Groenland over. Niet vanaf de bewoonde westkust, zoals iedereen voor hem had geprobeerd, maar vanaf de onbewoonde oostkust, zodat terugkeren geen optie meer was. Twee van zijn mannen, Ole Nielsen Ravna en Samuel Balto, waren Samen. Hun kennis van het noorden was een van de redenen dat de tocht slaagde.
Roald Amundsen wist het ook. Jaren voor hij in 1911 als eerste de Zuidpool bereikte, woonde hij twee winters bij de Netsilik-Inuit in Canada. Hij combineerde zijn Noorse ski’s met wat hij daar leerde: reizen met hondensleeën en kleding van dierenhuiden in plaats van wol. Die combinatie van oude kennis en nieuwe middelen bracht hem verder dan zijn Europese concurrenten, die vasthielden aan hun eigen uitrusting.
En Ernest Shackleton wist het misschien nog wel het best. In 1915 werd zijn schip, de Endurance, verpletterd door het pakijs voor de kust van Antarctica. Zijn oorspronkelijke doel, de eerste doorsteek van het continent, heeft hij nooit gehaald. Wel bracht hij, na maanden op drijfijs en een barre tocht in een open sloep over de zuidelijke oceaan, zijn hele bemanning weer thuis. Niet ondanks het mislukken van het plan, maar dankzij wat hij onderweg besloot te doen.
Geen van deze mannen werd gedreven door een bucketlijst. Ze gebruikten de moderne middelen van hun tijd, maar lieten zich er niet door sturen. Ze werden gedreven door nieuwsgierigheid. Door een soort ongeduld om te weten wat er achter de volgende horizon lag.
De lavvu, en de mensen die hem uitvonden
Er is één onderkomen dat die nieuwsgierigheid al meer dan duizend jaar overleeft. De lavvu. Een tentvorm die de Samen ontwikkelden voor hun tochten met de rendieren door Scandinavië: laag, conisch, snel op te zetten en net zo snel weer in te pakken, gebouwd om pal in de wind te blijven staan in plaats van ertegen te vechten. Van oorsprong gemaakt van rendierhuid over een frame van sparrenhout, met een vuur in het midden en een rookgat in de top.
Precies dat onderkomen gebruiken we bij de Arctic Nomads.

Wat dit voor jou betekent
Met de Arctic Nomads gaan we terug naar waar het begon. Niet naar minder voorbereiding, wel naar minder aannames.
Je slaapt in een lavvu, rond een vuur, in plaats van in een technische koepeltent. Je trekt eropuit op sneeuwschoenen, met originele houten sledes zoals dat hier al generaties gaat. Je draagt traditioneel gesneden kleding, gemaakt van canvas katoen in plaats van Gore-Tex. Je kookt op houtvuur. Voor de veiligheid gaat er een MSR-brander mee, en een satelliettelefoon, voor het geval dat. De rest doen we zoals het altijd is gegaan.
Dit is niet de tocht voor wie op zoek is naar de volgende Instagram-post. Dit is de tocht voor wie nieuwsgierig is naar waar het allemaal vandaan komt. Buiten je comfortzone, binnen de veilige marge.
Op een avond, ergens in de sneeuw, kijk je omhoog. Geen wifi, geen bereik. Dezelfde sterren die de eerste nomaden ooit de weg wezen. Nog steeds op precies dezelfde plek.













Plaats een Reactie
Meepraten?Draag gerust bij!